Showing posts with label कविता. Show all posts
Showing posts with label कविता. Show all posts

Sunday, August 13, 2023

एकदा मागे वळून तर बघ..!!

एकदा मागे वळून तर बघ..

एक उनाड, खळखळून हसणारी..
मनमोहक अन् खट्याळ डोळ्यांची..
स्वतः वर भक्कम विश्वास असणारी..
हिंमत आणि धडाडी असणारी.. ती..
ती.. मागे राहिली आहे नदीच्या पल्याड..
एकदा तिच्याकडे वळून तर बघ..!!

नदीच्या अल्याड पोचली ती.. मोठं जंगल..
घनदाट.. निबीड अरण्यात हरवलेली ती..
बावरलेली.. अडखळलेली.. भेदरलेली..
सतत वाट चुकणारी.. धडपडणारी.. ती.. 
ती.. अजूनही.. मनाने नदीच्या पल्याड..
एकदा तिच्याकडे वळून तर बघ..!!

चालता चालता.. एक मध्येच पाणवठा..
तिला वाटले थोडेसे थबकावे मध्येच तर..
तिला वाटले थोडेसे विसावावे तिथे तर..
रस्ता चुकणार नाही.. थोडा मोकळा श्वास फक्त..
तिच्यातल्या तिला.. पुढची वाट चालण्यासाठी..
अग बयो, थांब थोडी.. त्या पाणवठ्याकडे..
एकदा त्याच्याकडे वळून तर बघ..!!



Thursday, May 25, 2023

तिचा सोनचाफा.. त्याच्या अंगणातला..!!

तिला आवडते म्हणून..का? तर फक्त तिला आवडते म्हणून..
त्या घराच्या सारिपटावर प्रत्येक दान तिला हवे तसे पडलेले..
नागमोडी वळण, टुमदार घर.. त्यांचे तिच्यावाचून अडलेले.. 
घराचे कौलारू छप्पर पण त्यांनी तिला हवे म्हणून घातलेले..
तिच्या अवखळ अल्लड स्वभावासहित आपलेसे मानलेले..

तिच्या आवडीचा सोनचाफा अंगणात आजही बहरतोय..
बकुळ थकलेला आता, फक्त तिची वाट बघत लगडतोय..
घरातील भिंतीत, परसात अजूनही तिचा श्वास घुमतोय..
त्या वास्तूचा वास्तूपुरुष आजही तिला तथास्तु म्हणतोय..

का? त्या घराने इतका जीव का लावला? अन् तिने घराला? 
का श्वास इतका गंधाळला? का गुंतत, रुतत, बहरत गेला?
ही जीवघेणी थट्टा का? कशासाठी? 
घराला तिची आस अजूनही.. 
तिला घराचे भास अजूनही..
माहित आहे तिलाही.. त्यांनाही..
पण..
हा पण आत खोल जिव्हारी लागलेला.. 
तिला रूतू नये काटा म्हणून गुलाबच लावायचा टाळलेला..
सख्या, ती हरू नये म्हणून डाव मांडायचाच रे तू टाळलेला..

आज..
तिचे पाय थबकलेले.. हात मळवट भरण्यात गुंतलेले..
तिचे प्राक्तन.. तिचे मूळ.. आता पैलतीरावर रुजलेले..
तरी.. ती अढळ.. ती सढळ.. 
ती डोळ्यातला एक चुकार ओघळ..
तिला आठवतेय अजूनही..
चिखल होऊ नये म्हणून अंगणात केलेली ती पन्हळ..

पूर्वी तिच्या स्वप्नातला राजकुमार होता तो.. 
"ते" होते त्याचे घर.. तिचे घर..तिची माणसं..

आता ती पैलतीरावर.. सुखात आहेच ती..
समाधानी.. कारण ती कर्तव्यात चुकली नाहीच.. 
आता तिला या वळणावर मागे बघायचे नाहीच..
आता नाते बदलले.. अर्थ बदलले.. काळ लोटला..
पुलाखालून आता खूप पाणी वाहिले..
आता तर .. तेही माहेरच वाटते तिला..
माहेरी गेल्यावर.. गावच्या गल्ल्यात फिरताना..
एकदा.. फक्त एकदा.. दुरून का होईना..
ते गोकुळ सुखात बघायची फक्त सुप्त इच्छा.. 
तिने लावलेल्या सोनचाफ्याला न्हाऊ घालायची इच्छा..
तो सुगंध ओंजळीत घ्यायचाय तिला फक्त एकदा.. 
त्या मातीला घट्ट मुठीत घ्यायचे आहे फक्त एकदा..
सगळ्या माणसांना डोळे भरून पाहायचे एकदा..
बयो नियती.. तिने शेवटचे श्वास घ्यायच्या आधी.. 
तिची शेवटची इच्छा ललाटावर कोरून ठेव बयो..
एकदा.. फक्त एकदा..!!!

-- अवनी गोखले टेकाळे


Sunday, April 9, 2023

निळसर पक्षी..

कधीचा, कुठेतरी हरवलाय.. आज एक पक्षी निळसर..
ती बावरलेली.. खुळावलेली.. सगळंच धूसर धूसर..
तिची आर्त तगमग, उलघाल.. त्याच्या विरहाचा असर..
डोळे मिटले तरीही, नजरेसमोर.. अवघे शून्य निळसर..

भिनलेले रवीतेज रोमारोमात,  अन् निळी सावळी बाधा..
तो मेघ श्यामल सखा तिचा अन् ती तर बावरली राधा..
नजरेची तहान शमेना तिच्या अन् तो पाणवठाच साधा..
अवचित अवतरला तो समोर अन् तिची उडलेली त्रेधा..

तो नसताना किती त्या शंका अन् किती ते अधीर बोल..
अन् आता तर.. भिनलेली नशा, अंतरंग खोल सखोल..
या अवनी च्या सारिपाटावर एक अचूक दान अनमोल..
त्या निळसर पक्षाच्या रंगाने, माखलेला अवघा खगोल..

तानपुऱ्यावर तिची भैरवी, तो तर बहरला निशिगंध..
ती थरारणारी लतिका अन् त्याचा उन्मत्त राकट बंध..
ती आज तलम शांभवी, त्याची नशा हुकमी मुक्तछंद..
पळभर विरह सोसवेना, कसा हा निळसर पक्षी बेधुंद..

-- © अवनी गोखले टेकाळे



Friday, April 7, 2023

वडाचे झाड..

ग्रिष्माचे चटचटते, रखरखते ऊन..
अन् तिच्या समोर एक वडाचं झाड.. 
प्रगल्भ, निर्मळ, डेरेदार, बहरलेलं..
पारंब्या खोल रुजलेलं वडाचं झाड..

तिही मग्नच.. तिच्या धुंदीत गुंगलेली..
फक्त सावलीच्या आशेने विसावलेली..
क्षणभर थबकली.. उलघाल थांबलेली..
अन् तिचा आधार झालेलं वडाचं झाड..

एका चुकार क्षणी एक भोळी भक्कम पारंबी..
कानात बोलून गेली तिच्या, एक दुःख कुसुंबी..
पारंब्या, पांथस्थ, पाळामुळांना सावली देणारं..
अविरत उन्हात तगमगणार.. एक वडाचं झाड..

ती कुठेतरी कमी पडलेली त्याला जाणून घ्यायला..
उशीर झाला.. दोघांचा सूर्य एकच..हे समजायला..
तिला वेळेत कुठे कळतच नाही.. कधीच.. काहीच..
वरून डवरलेलं.. पण पिवळ्या मनाचं, वडाचं झाड..

त्याला सावली द्यायची तिची झेप नाहीच.. ती आरक्त..
सावलीतून बाहेर पडायला ती थोडीशी सरकली फक्त..
दोघांवर ऊन तेच आता.. समांतर चालायचे ठरवले सक्त..
तिने हिमतीने, चुकार फुंकर मारायचे ठरवले. बंधमुक्त..

बयो नियती.. बळ दे तिला.. आणि त्यालाही..
एकमेकांचा दाह समांतर राहून शमवण्याची..
हिंमत दे माय.. बळ दे..  तिला आणि त्यालाही..

तिच्या फुंकरेने त्याची तगमग कमी होईल??
का त्याच्या सावलीने तिची धग कमी होईल??
फुंकरीने सुखावणारे निखळ हसरे वडाचे झाड??
का तिला सावली देणारे भक्कम वडाचे झाड??

-- अवनी गोखले टेकाळे


Friday, March 17, 2023

राखाडी जाणिवा..!!!

तिची भिरभिरणारी नजर अस्थिर..त्याची करारी नजर स्थिर..
तिच्या डोळ्याखालचे काजळ त्याच्या राखाडी नेत्रात.. 
त्याच्या गालावरची खळी तिच्या स्वप्नातल्या चित्रात.. 
तिने घेतलेला खोल श्वास.. 
त्याने घेतलेला अबोल ध्यास..
तिच्या गळ्यातून तळपायात उतरत जाणारा आवंढा..
त्याच्या नजरेचा पडत चाललेला राखाडी वेढा..
जाणवत राहते खूप काळ.. भरून आलंय आभाळ..
त्याचेही.. तिचेही..!!!

तिच्या मनात घातलेला मोरपिशी रंगाचा पिंगा..
नकळत त्याच्या वस्त्रांवर चितारलेला..
तिच्या गालावर घातलेला गुलाबी रंगाचा दंगा..
त्याच्या अनवट राखाडी नेत्रांवर मंतरलेला..
मनभर पसरलेले मोरपीस अन् रंगपंचमी चे उधाण..
देवघरात मंतरली, चंदन उगाळून झिजली सहाण..
जाणवत राहते खूप काळ.. भरून आलंय आभाळ..
त्याचेही.. तिचेही..!!!

त्याची राखाडी दाढी.. त्याचे राखाडी केस..
त्याच्या राखाडी नजरेची तिला पडलेली वेस.. 
कसले हे भास? कसले आभास?
मुरल्या सावळ्या नात्याची नवी राखाडी रास..
त्या गुंतलेल्या, चिवट, न विरणाऱ्या उणिवा..
का मोहरणाऱ्या, थरारणाऱ्या राखाडी जाणिवा..
जाणवत राहते खूप काळ.. भरून आलंय आभाळ..
त्याचेही.. तिचेही..!!!

त्या सटवाई ने कोरले आहे कधीच..
त्या सावळ्याची ती राधा आधीच..
त्याच्या भाळावर तिचे नाव..
तिच्या तळव्यावर त्याचे गाव..
फाल्गुनात भरून आलेले आभाळ..
अन् अवचित पालवी फुटलेला माळ.. 
जाणवत राहते खूप काळ..
भरून आलंय आभाळ..
त्याचेही.. तिचेही..!!!


-- © अवनी गोखले टेकाळे 

Wednesday, November 16, 2022

कामापलीकडची माणसं.. आरक्त..!!

पाच चाळीस चा त्याचा अलार्म..
पाच मिनिट त्याचा स्नुझ चा चार्म..
मोजून पाच मिनिटातच उरकायची..
उरली स्वप्न गोळा करून ठेवायची..
इतके वर्ष हे रोज असंच घडणार..
रोज तो अचूक सात सतरा पकडणार..
यंत्राने गुरफटलेला यांत्रिक तो..
मांत्रिक? त्याला कुठे आहे का जागा? 
त्याचे त्यालाच अजून माहित नाही..
तसे तर त्याला बरेच काही माहित नाही.. 

बापाने तुळशी च्या लग्नाला गावी बोलावले..
बाळकृष्ण सोबत याला पण बोहल्यावर चढवले..
याच्या आयुष्यात काहीच फरक नाही पडला..
डबेवाला जाऊन फक्त घरचा डबा हातात पडला.. 

त्यादिवशी परत एकदा तेच रहाट गाडगे..
रोजचे तेच वाटेतले खाच खळगे..
पाच चाळीस चा त्याचा अलार्म..
पाच मिनिट त्याचा स्नुझ चा चार्म..
पण..!!
पहिल्यांदा ऑफिस मध्ये लेट मार्क लागला..
आमचा गडी त्यादिवशी धक्क्याला लागला..
निघालाच होता त्या दिवशी पण तो वेळेत..
पण..!! 

त्या दिवशी दारातून बाहेर पडताना..
त्याने पहिल्यांदाच मागे वळून पाहिलेले..
अवघे नभांगण त्याच्या समोर अवतरलेले..
डोळा भरले काजळ तिच्या देहभर पसरलेले..
अंगांगात रोमारोमात चांदणे बहरलेले..
मांत्रिकाने आपले जाळे अचूक फेकलेले.. 

तिची आर्त, निश्र्चयी, नजर सक्त..
तिने नजर उचलून पाहिले फक्त.. 
आरक्त...!!!

कोणाचं काय तर कोणाचं काय. नऊ महिन्यापूर्वी ची गोष्ट. आम्हाला नवरात्रीत चौथ्या माळेला पेढे मिळाले. आणि आजची कथा सुफळ संपूर्ण. अजून काय पाहिजे.

Monday, October 17, 2022

तू कधीतरी ये अशी.. !!

तू कधीतरी ये अशी.. 

तळहातावरची रेष बनून.. टाईम प्लीज म्हणणाऱ्या मुठीवरचे शेष बनून.. तू कधीतरी ये अशी..

भरतकामा मधली एकसंध साखळी बनून.. ते करताना उमटणाऱ्या गालावरची खळी बनून.. तू कधीतरी ये अशी.. 

सारीपाट मांडताना फोडलेला चिंचुका बनून.. तो खेळताना झालेल्या गोड चुका बनून.. तू कधीतरी ये अशी.. 

अवकाळी पावसा नंतरचा गारवा बनून.. त्या गारव्यात बहरलेला मारवा बनून.. तू कधीतरी ये अशी.. 

पालवी फुटलेला चैत्र बनून.. त्या चैत्रातले मैत्र बनून..  तू कधीतरी ये अशी.. 

कुठवर शोधू तुला.. तू तर क्षितिजापार गेलीस सखे.. 

बयो कविते.. तू कधीतरी ये अशी..

त्या मोरपंखी दिवसांची आठवण बनून.. त्या लिहिलेल्या ओळींची साठवण बनून.. एकदा.. फक्त एकदा.. भेटायला येशील परत? 

तू कधीतरी ये अशी..!!

-- अवनी गोखले टेकाळे


Friday, July 8, 2022

ढगाआड च मुक्काम त्याचा..

या पावसाळी सकाळी 

संदेश येईच ना "त्याचा"

ती उर्वी सुस्त निद्रिस्त 

ढगाआड च मुक्काम त्याचा 


या पावसाळी सकाळी 

साहवेना दुरावा त्याचा 

उदयाविनाच त्याचा अस्त 

ढगाआड च मुक्काम त्याचा 


या पावसाळी सकाळी 

आषाढ साजरा त्याचा 

आसमंतात उधळला हस्त 

ढगाआड च मुक्काम त्याचा 


या पावसाळी सकाळी 

थेंबोथेंबी भास त्याचा 

इंद्रधनू उमटता मस्त 

ढगाआड च मुक्काम त्याचा 


-- अवनी गोखले टेकाळे 


ता. क. "तो" म्हणजे कोवळ्या उन्हाचा कवडसा.  


Wednesday, June 22, 2022

काय मग, ठरवलं का?

पाऊस बरसायचा आवेगाने
का ओथंबून यायचं नुसतं
काय मग, ठरवलं का?

उधळायचे रंग कुंचल्याने
का चित्रच व्हायचं नुसतं
काय मग, ठरवलं का?

छेडायची तार तानपुऱ्याने
का ऐकत राहायचं नुसतं
काय मग, ठरवलं का?

घेराव वादळ वाऱ्याने
का वल्ह मारायचं नुसतं
काय मग, ठरवलं का? 

बेभान होऊन ध्यासाने
का निपचित कलेवर नुसतं
काय मग, ठरवलं का?

-- अवनी गोखले टेकाळे

Wednesday, June 2, 2021

ऐलतीर.. पैलतीर..

एक जमीन.. एक आकाश
ऐलतीर.. पैलतीर..
कातर वेळेला अवकाश
सुटत चाललेला धीर..

ऐलतीर.. पैलतीर
एक क्षितिज.. एक भेट
काजळ भरला नयनतीर
भिडलेली नजर थेट..

एक वाळू.. एक शिंपला
सागराला आलेली भरती
क्षितिजापाशी खेळ रंगला
आकाशाला भिडली धरती..

--अवनी गोखले टेकाळे

Tuesday, May 4, 2021

एक ती.. सरणावर!!

आजूबाजूला घडणाऱ्या घटना आणि क्षणभंगुर "आज" ची ही कहाणी. कितीही सकारात्मक लिहायचे ठरवले तरी कान डोळे बंद तर नाही ना ठेवता येत. मुख्य म्हणजे मन नाही ना बंद ठेवता येत. त्या मनात येतेच काहीबाही. कधी चांगले कधी वाईट देखील. कधी शुभ कधी अशुभ देखील. कधी हसू कधी अश्रू देखील. कधी आशा कधी निराशा देखील. आज नाण्याची दुसरी बाजू.
ही देखील एक भावना!! 

एक ती.. सरणावर!!
एकटी... सरणावर!!

कोणी आक्रंदताना,
कोणी चित्कारताना,
जोडायचे त्यांस कर!!
ते आप्त 
ते शेजारी
ते मित्रगण
याचा तो 
त्याची ती
लेकुरवाळी ती
आपलीही कोणी दूरवर!!
एक ती.. सरणावर!!
एकटी... सरणावर!!

एक श्वास फुकट नाकात जाणारा
एक ध्यास शरीर जाळत जाणारा
एवढेच आपले.. फारतर!!
घड्याळाची टिकटिक 
कानात आवाज स्पष्ट
मध्येच क्षणात अस्पष्ट.. 
किल्ली दिली का आज? 
आज तरी आहे दिलेली..
तेवढीच सत्ता "आज"वर!!

थोडेसे गलबलून
घुंगट बाजूला सारून
थोडेसे पाहिले लांबून
ती मी नाही.. अजूनतरी..
रणशिंग फुंकलेले दूरवर!!
एक ती.. सरणावर!!
एकटी... सरणावर!!

-- अवनी गोखले टेकाळे





Sunday, June 7, 2020

सावळी रजनी

"गंध प्रहराचे" ३ - सावळी रजनी


एका भेटीची, एका प्रीतीची
झालर धरली नभात चांदण्यांची 
सावळी रजनी, शेतातली माची.. 

तरारले रान, जाग काजव्यांची
साथ गंधाळल्या रातराणी ची 
सावळी रजनी, शेतातली माची.. 

खोल श्वासाची, तप्त रुधिराची
धडधडत्या अलवार अधराची 
सावळी रजनी, शेतातली माची..  

-- अवनी गोखले टेकाळे 

शृंगार साज

रवितेज झळके पदराला, 
हळदी कुंकू मळवटाला,
चंद्रकोर सजली मोरणीला,
सोनसळी साज डोरल्याला,
मोत्याची कुडी कानाला,
गजरा शोभे अंबाड्याला, 
चुडा भरला हिरवा हाताला, 
त्याने मागे सारले पाटलीला,
कमरेला सजला कसा मेखला,
पायी नाद हलका पैंजणाला,
त्याने दिला मान मासोळीला,
शृंगार साज तुझा हा सजला, 
नतमस्तक "अवनी" ही तुजला!!!

मारवा..

पाय मुडपून उभा गिरीधर, 
मथुरेत वाजवी पावा.. 
गोकुळात थबकली नार,
गंधाळून गेली हवा.. 
दूर राऊळ, नदीपार, 
कुणी झंकारे मारवा.. !!

सायंकाळी क्षितिजा पार,
निघाला पाखरांचा थवा.. 
थबकला माझ्या तरुवर,
नकळत एक चुकार रावा.. 
दूर राऊळ, नदीपार,
कुणी झंकारे मारवा..!!!




चकोर

मी लिहिलेली चकोर ही कविता सादर करत आहे.. कवितेचा सारांश - एक मुलगी.. सतत चंद्राची आराधना करणारी.. एक दिवस प्रसन्न होऊन तो तिला भेटायला पृथ्वी वर येतो.. तिच्या समोर उभा राहतो.. आणि वेडे जग त्या दिवसाला अमावस्या म्हणते..  

"चकोर"

तो येतो बंधने झुगारत,
तो येतो रस्ते तुडवत,
तो आज फक्त तुझा.. तुझ्यासाठी.. 

नभांगणातून ठाकला तो समोर,
तू अनवट, प्रफुल्ल भावविभोर,
तो आज फक्त तुझा.. तुझ्यासाठी.. 

वेडे जग काळा माथा बघते,
आज अमावस बोलून जाते,
तो आज फक्त तुझा.. तुझ्यासाठी.. 

तो अवतरला आज चकोर,
तो प्रकटला तुझ्या समोर,
तो आज फक्त तुझा.. तुझ्यासाठी.. 

-- अवनी गोखले टेकाळे 

Tuesday, June 2, 2020

ओला वळीव..

तू स्मरणात आहे, तू अंतरात आहे..
ओल्या मृद्गंधाचा, श्वासात वास आहे..
चिंब भिजणारा, तू ओला वळीव आहे..
ओल्या थेंबातूनी हा, तुझाच भास आहे..

रेष एक गूढ काळी, आभाळी च्या भाळी..
हवा आज पावसाळी अन् भुईला नव्हाळी..
तरी एकाकी भिरभिरते आज या सायंकाळी..
तू स्मरणात फक्त उरला ही नशीबाची टाळी..

किती आठवावे तुला, किती साठवावे..
एक झलक तुझी तिला किती पुरवावे..
छेडलेला राग त्याला किती आळवावे..
कितीदा तानपुऱ्यावर मी मारवाच गावे..

तू सोडलेस मजला, तिथेच मी आहे..
बदलले नाव गाव, भाव तिथेच आहे..
चिंब भिजणारा तू ओला वळीव आहे..
ओल्या थेंबातूनी हा तुझाच भास आहे..

-- अवनी गोखले टेकाळे

Sunday, May 24, 2020

"दिल लातूर लातूर" झाले रे..

उन्हाळ्यातील थोडक्या पाण्याची थोडक्यात गोष्ट… अवनी गोखले टेकाळे 

*******************

पाण्याचा दिवस

माणूस बसेल अशी थोरली तीन पिप भरलेली
चार बादल्या, रांजण, घागर ओसंडून वाहिली
स्वयंपाकघर आज आमचे पाणी पाणी झाले रे
पाणी भरून आमचे "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

तीन हौदात तीन टँकर पाणी ओसंडून वाहिले
दहा बादल्या, सगळे टप पिप टिप सांडलेले
मोरी परस आज आमचे पाणी पाणी झाले रे
पाणी भरून आमचे "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

चादरी, पिप, डबे , फरशी सगळे धुवून काढले रे
झाडे, अंगण, लेकरे, परस पाईप खाली नहाले रे
ओसरी अंगण आज आमचे पाणी पाणी झाले रे
पाणी भरून आमचे "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

****************

पाणी येऊन गेल्यावर पंधरावा दिवस

पिप, हौद, बादल्या, रांजण सगळे सगळे संपले रे
शेवटची माझी घागर पण अर्धीच आज राहिली रे
बटाटा रस्सा पेक्षा आज सुकीच भाजी पानात रे
पाण्याच्या आठवणीने "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

अर्ध्या बादलीत होते आमची रोजचीच अंघोळ रे
भांडी विसळलेल्या पाण्यावर लिंबोणी तरारते रे
भेगा भुई ला खोलवर आणि जगणे ही भेगाळले रे
पाण्याच्या आठवणीने "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

धरेखालील पाणीही उपसून उपसून आटले रे
दरवर्षी नजर आभाळी, पदराला निराशाच रे
देव घेतले ताम्हणात पण पळी आज कोरडीच रे
पाण्याच्या आठवणीने "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

डोळा भरले पाणी सुध्धा सांडू देणार नाही रे
कोरडी नजर, कोरडी त्वचा, कोरडेच जगणे रे
आमची तक्रार, आमचा आवाज कुठेच पोचत नाही रे
पाण्याच्या आठवणीने "दिल लातूर लातूर" झाले रे..

अवनी गोखले टेकाळे

Tuesday, April 21, 2020

मन - हायकू


आज मी माझी मन - हायकू सादर करत आहे.. 

मन हसते, 
अलवार दाटते, 
सावर सखे.. 

मन झुलते, 
अविचल राहते, 
सावर सखे.. 

मन हरते,
पाचोळा तेही होते,
सावर सखे.. 

मन चिंतते,
पान भिरभिरते,
सावर सखे..

अवनी गोखले टेकाळे

पुढची कडी जोडण्यासाठी मी स्नेहल ला आमंत्रित करते. 

**********

हायकू या काव्य प्रकाराबद्दल थोडेसे..

हा जपानी काव्यप्रकार आहे.. ज्यामध्ये एक कडवे १७ अक्षरांचे असते.. पहिल्या ओळीत ५ अक्षरे,  दुसऱ्या ओळीत ७ अक्षरे आणि तिसऱ्या ओळीत ५ अक्षरे  असतात.. सध्या एवढंच घुसलंय डोक्यात.. अजून वाचन चालू आहे.. जेवढं समजलं त्याप्रमाणे एक लिहून पहिले आहे.. अजून विद्यार्थी शिकत असल्याने चू. भू. द्या. घ्या.



Tuesday, April 7, 2020

शब्दांचा जन्म

आज मी माझी शब्दांचा जन्म ही कविता सादर करत आहे.. 

शब्दांचा जन्म

तशी होतीच की चित्रलिपी, शब्द जन्माला येण्याआधी 
बोलायचे तेही खुणा करून, शब्द जन्माला येण्याआधी..
शब्दांचा जन्म नेमके काय साधून गेला??
जाता जाता समोरच्यावर एक घाव घालून गेला.. 

तसे कळायचे की तेव्हा पण चेहऱ्यावरचे भाव 
घ्यायचे की तेव्हा पण एखाद्या हृदयाचा ठाव
शब्दांनी नेमके काय तीर मारले?
समोरच्या काळजात कट्यारीसारखे घुसले.. 

एक अवनी, एक मानवजात, एक लिपी, एक खूण
एक होऊन एकमेकांचे जपत होते सारे ऋण
शब्द जन्माला आले आणि प्रांत सीमा रेखून गेले..
मानवाचे कपाळ त्याच्या मातृभाषेत गोंदवून दिले..

-- अवनी गोखले टेकाळे 

पुढची कडी जोडण्यासाठी मी चेतना ला आमंत्रित करते. 

Tuesday, March 17, 2020

आपलं घर भरलेलं असावं पोरी..

"आपलं घर भरलेलं असावं पोरी.. वेळ काही सांगून येत नाही.." आजी म्हणायची..

शेंगदाणे, कोरडे खोबरे, तीळ, जवस, कारळ, मिश्र डाळी यापैकी आलटून पालटून एक तरी चटणी घरी असावी..
आंब्याचे, लिंबाचे लोणचे, तक्कू, मोरंबा, साखरंबा, गुळंबा सगळ्या बरण्या फडताळात भरलेल्या असाव्या..
उडदाचे, बटाट्याचे, पोह्याचे, नागलीचे, तांदळाचे पापड, कुरडया, खारवड्या, चिकवड्या, सांडगे, भरलेल्या मिरच्या.. पत्र्याच्या डब्यात कागद लावून भरून ठेवलेले असावे..
"पानाची डावी बाजू अलगद सजते.. आपलं घर कायम भरलेलं असावं पोरी.. वेळ काही सांगून येत नाही.. "आजी म्हणायची..

सांडगे, डांगर, मेतकूट, बेसन, कुळीथ पीठ, येसर यांचे डबे भरलेले असावेत..
कडवे वाल, मूग, मटकी, वाटाणे, चणे, सोयाबीन, चवळी, कुळीथ, मसूर कडधान्याचे डबे भरलेले असावे..
हंगामात हरभऱ्याची, मेथीची एखादी तरी जुडी वाळवून ठेवावी..
तूर, मूग, उडीद, हरबरा, मसूर सगळ्या डाळी भरून ठेवाव्या.. वरणाला तर वापरता येतातच पण अडीनडीला पेंडपाला करायला पण कमी येतात..
"भाजी मिळाली नाही तरी पंधरवडा सहज काढता येतो पोरी..आपलं घर कायम भरलेलं असावं.. वेळ काही सांगून येत नाही".. आजी म्हणायची..

भाजणीचे, आंबोळीचे पीठ करून ठेवावे.. रवा, मिश्र धान्याचा दलिया, शेवया, कुरडयाचा चुरा, पोहे, चुरमुरे, राळे भरलेले असावे.. धिरडी, आंबील, उकडपेंडी, शेंगोळी चटकन बनतात घरी..
"नाश्त्याचे पन्नास प्रकार घरातल्या सामानात होतात पोरी.. फक्त आपलं घर कायम भरलेलं असावं.. वेळ काही सांगून येत नाही.." आजी म्हणायची..

"ओला, सुका दुष्काळ, अन्न टंचाई, पाणी टंचाई, महामारी येते आणि जाते..
जाता जाता माणसाला मोठी शिकवण देते..
जगरहाटी आहे पोरी भ्यायचं कारण काही नाही..
फक्त आपलं घर कायम भरलेलं असावं पोरी.. वेळ काही सांगून येत नाही.."
आजी म्हणायची..!!!

-- अवनी गोखले टेकाळे